مسئله 1922 - كسى كه خمس بدهكار است نمىتواند از پيش خود و بدون مراجعه به مرجع تقليد خود آن را به ذمّه بگيرد ، يعنى خود را بدهكار اهل خمس بداند و در آن مال تصرّف كند . و چنانچه تصرّف كند و آن مال تلف شود بايد خمس آن را بدهد . مسئله 1923 - كسى كه خمس بدهكار است اگر با مرجع تقليد خود يا هر كسى كه او اجازه دهد دست گردان يا مصالحه كند مىتواند در تمام مال ، تصرّف نمايد . و بعد از مصالحه و يا دست گردان ، منافعى كه از آن به دست مىآيد مال خود او است . مسئله 1924 - كسى كه با ديگرى شريك است اگر خمس منافع خود را بدهد و شريك او ندهد و در سال بعد ، از مالى كه خمسش را نداده براى سرمايه شركت بگذارد هيچ كدام نمىتوانند در آن تصرّف كنند . مسئله 1925 - اگر بچّهء صغير ، سرمايه‌اى داشته باشد و از آن منافعى به دست آيد بايد ولى او خمس آن را بدهد و اگر نداد خود صغير بعد از آنكه بالغ شد بايد خمس آن را بدهد . مسئله 1926 - انسان نمىتواند در مالى كه يقين دارد خمسش را نداده‌اند تصرّف كند . ولى در مالى كه شكّ دارد خمس آن را داده‌اند يا نه اگر مالك در اختيار او بگذارد مىتواند تصرّف نمايد . مسئله 1927 - كسى كه از اوّل تكليف ، خمس نداده ، اگر ملكى بخرد و قيمت آن بالا رود چنانچه آن ملك را براى آن نخريده كه قيمتش بالا رود و بفروشد ، مثلًا زمينى را براى زراعت خريده است ، اگر پول خمس نداده را به فروشنده داده و به او گفته : اين ملك را به اين پول مىخرم ، در صورتى كه مرجع تقليد يا نماينده او معاملهء پنج يك آن را اجازه بدهد ، خريدار بايد خمس مقدارى كه فعلًا آن ملك ارزش دارد بدهد . و همچنين است اگر چيزى را كه خريده از اوّل قصد داشته كه پول خمس نداده را عوض آن بدهد بطورى كه انشاء معامله بر آن واقع شده باشد . مسئله 1928 - كسى كه از اوّل تكليف ، خمس نداده است اگر از منافع كسب ، چيزى كه به آن احتياج ندارد خريده و يك سال از خريد آن گذشته بايد خمس آن را بدهد . و اگر اثاث خانه و چيزهاى ديگرى كه به آنها احتياج دارد مطابق شأن خود خريده ، اگر بداند در بين سالى كه در آن سال فايده برده آنها را خريده لازم نيست خمس آنها را بدهد ، و اگر نداند كه در بين سال خريده يا بعد از تمام شدن سال ، بنابر احتياط واجب بايد با حاكم شرع مصالحه كند . و منظور از سال در اين مسئله ، از زمان پيدا شدن آن فايده تا يك سال بعد مىباشد .